Spawarka jest urządzeniem, które bardzo często przydaje się nie tylko w warsztacie, ale także w domu. Samodzielna naprawa mebli ogrodowych, barierki tarasowej czy też drobne prace przy samochodzie? To tylko niektóre przykłady wykorzystania tego urządzenia w warunkach hobbystycznych czy amatorskich. Dobrej jakości sprzęt spawalniczy będzie też niezbędnym narzędziem dla każdego artysty czy majsterkowicza, który w domowym zaciszu zajmuje się tworzeniem autorskich projektów! Na jaką spawarkę zdecydować się w takim przypadku? Czy kierować się metodą spawania, a może należy zwrócić uwagę tylko i wyłącznie na markę sprzętu?

Rodzaje spawarek dostępnych na rynku 

Na rynku znaleźć można spawarki różnego typu. Jeśli chcemy rozróżnić urządzenia ze względu na wykorzystaną konstrukcję elektroniczną, możemy wymienić spawarki:

  • transformatorowe – o najprostszej budowie i stosunkowo łatwej obsłudze; to urządzenia chętnie wybierane przez użytkowników domowych: są nieskomplikowane, odporne na uszkodzenia i niedrogie; to dobry wybór dla osób, które używają takiego sprzętu sporadycznie i jedynie do niewielkich prac; charakteryzują się większym poborem prądu, przez co sukcesywnie wycofane z produkcji.

  • inwertorowe– działające w oparciu o proces kilkukrotnego przetworzenia prądu z przemiennego na stały i ponownie przemienny o korzystniejszych parametrach; urządzenia poręczne i wydajne, polecane profesjonalistom i hobbystom; są oszczędne, nie pobierają dużo prądu i nie przegrzewają się nadmiernie w trakcie pracy; dzięki możliwości ustawienia parametrów zgodnie z potrzebami są efektywniejsze w działaniu; technologia ta cieszy się coraz większą popularnością, jest chętniej wybierana niż technologia transformatorowa.

Najczęściej urządzenia spawalnicze dzieli się jednak na podstawie stosowanej metody spawania, to jest TIG, MMA lub MIG/MAG.

Czy spawarka TIG to dobry wybór?

Spawarki stosowane w metodzie TIG polecane są raczej profesjonalistom i najczęściej wykorzystywane są przemysłowo do obróbki metali każdego rodzaju. Dzięki użyciu elektrody nietopliwej często nie jest konieczne używanie drutów spawalniczych, a powstałe spoiny są gładkie i wysokiej jakości. Technika ta wymaga jednak sporej precyzji i umiejętności ze strony spawacza. Korzystanie z niej w warunkach domowych jest oczywiście możliwe, ale może być trudne, mało efektywne i niewygodne, przede wszystkim dla osób początkujących. Także prawidłowe ustawienie parametrów pracy spawarki TIG może wiązać się ze sporymi trudnościami.

Spawanie metodą MMA

Kolejną metodą spawania jest MMA, w której spawarka wykorzystuje elektrodę otuloną. Przy zajarzeniu łuku elektrycznego dochodzi do nadtopienia elektrody stykającej się ze spawanym materiałem. Jednocześnie dochodzi do roztopienia znajdującej się wokół niej otuliny, która uwalnia gaz działający osłonowo na powstające jeziorko i chroni metal przed utlenieniem i innymi czynnikami zewnętrznymi. Wytrąca się również żużel, który spowalnia tempo zastygania spoiny. Spawarki inwertorowe MMA są wybierane tak przez zawodowców, jak i hobbystów-amatorów.

W odróżnieniu od innych metod, w przypadku MMA w trakcie spawania dochodzi do skracania się elektrody. To oznacza, że spawacz musi przesuwać jej uchwyt w sposób ciągły, by zachować prawidłową odległość od wykonywanej spoiny. Po zakończeniu spawania konieczne jest również wykonanie obróbki powstałego łączenia. Niezbędne jest usunięcie w sposób mechaniczny drobinek żużlu. Z tego względu spawarki MMA, podobnie jak TIG, polecane są nieco bardziej doświadczonym użytkownikom, którzy mają świadomość trudności występujących w trakcie pracy z takim urządzeniem.

Migomat – najlepsza spawarka dla amatora i początkującego

Spawarki MIG/MAG, zwane także migomatami, to półautomaty spawalnicze. Są to urządzenia z podajnikiem drutu elektrodowego, gdzie stosowany drut tworzy spoinę wraz z obrabianym metalem. W metodzie tej konieczne jest używanie gazów osłonowych aktywnych (w technice MAG) lub obojętnych chemicznie (w przypadku metody MIG). Ogromną zaletą spawarek tej kategorii jest wysoka funkcjonalność i dość prosta obsługa, którą bardzo szybko opanować może każdy użytkownik, nawet początkujący.

Migomaty są doceniane także ze względu na swoją uniwersalność. Z ich pomocą możliwe jest łączenie elementów o nieco grubszej strukturze i wykonanych z metali dowolnego typu. Spawarki MIG/MAG można wykorzystywać przy spawaniu aluminium, miedzi, stali. Koszty eksploatacji urządzeń są wyjątkowo korzystne i nie powinny rujnować domowego budżetu!

Na jakie parametry spawarki warto zwrócić uwagę?

Spawarka, która docelowo ma być używana w domu czy też niewielkim, hobbystycznym warsztacie, nie musi cechować się tak rozbudowaną funkcjonalnością i parametrami, jak modele przeznaczone do użytku profesjonalnego. Nie oznacza to jednak, że nie należy zwrócić uwagi na kilka ważnych kwestii technicznych! Wybierając sprzęt spawalniczy do drobnych napraw i prac, należy wziąć pod uwagę:

  • moc (amperaż) – wartość prądu spawania wpływa na możliwość obsługi elementów różnej grubości; do prac typowo domowych powinno wystarczyć urządzenie o mocy do 200A,

  • zasilanie – 230V (jednofazowe) lub 400V (trójfazowe) – tu wybór uzależniony jest od sieci założonej w danym budynku,

  • sprawność/cykl pracy – wyrażana w procentach określa, ile czasu spawarka może pracować; wartości odnoszą się do cyklu trwającego 10 minut i, przykładowo, w przypadku sprawności wynoszącej 60% mowa o możliwości pracy przez 6 minut i 4 minutach chłodzenia spawarki,

  • średnicę wykorzystywanych elektrod – ich grubość ma związek z użytą mocą spawarki; dla ułatwienia przyjmuje się, że elektroda o grubości 1 mm wykorzystuje około 50A.

Decydując się na zakup nowego urządzenia, warto sprawdzić jego mobilność. Na rynku dostępne są modele niewielkich rozmiarów, które można łatwo przenosić, jak i stacjonarne, większe spawarki z systemem jezdnym. Tutaj wybór pozostaje już kwestią bardziej indywidualną i uzależnioną od przeznaczenia sprzętu.

Czy sprzęt spawalniczy powinien być markowy?

Nie da się ukryć, że marka ma spory wpływ na to, jak pracować będzie zakupiona spawarka. Wybór urządzenia wyprodukowanego przez znaną i cenioną firmę może wiązać się z nieco wyższymi kosztami, jednak przełoży się na zauważalną jakość, lepsze parametry i dodatkowe funkcje zastosowane w danym modelu.

Renomowana marka jest również lepszym gwarantem w przypadku występowania ewentualnych awarii czy uszkodzeń spawarki. Producent zadba o naprawę lub wymianę sprzętu, czego nie można być pewnym w przypadku urządzeń bez nazwy, w dodatku pochodzących z niesprawdzonych źródeł. Stąd bezpieczniej też będzie dokonać zakupu spawarki w sklepie posiadającym dobrą opinię i długo działającym na rynku.

Bezpieczne spawanie w domowych warunkach

Spawanie jest czynnością wymagającą stosowania różnych środków ochronnych. Spawarek, tak jak i innych urządzeń elektrycznych, należy używać ostrożnie, by uniknąć groźnych dla zdrowia sytuacji. Aby nie doszło do spięcia czy porażenia prądem, zawsze przed podjęciem działania należy obejrzeć urządzenie wraz z przewodem sieciowym i upewnić się, że nie występują w tym obszarze uszkodzenia, na przykład widoczne przetarcia lub pęknięcia.

W trakcie spawania generują się iskry, które mogą wywoływać poparzenia skóry. Konieczne jest zatem używanie rękawic ochronnych i noszenie odzieży z długim rękawem. Ochronę wzroku zapewni natomiast przyłbica spawalnicza. 

Po przeprowadzeniu spawania bezwzględnie należy odczekać dłuższą chwilę przed dalszą pracą z obrabianym metalem. Miejsce wykonania spoiny pozostaje gorące jeszcze przez jakiś czas i natychmiastowe jego sprawdzanie grozi bolesnym poparzeniem.

Spawarka do użytku domowego – podsumowanie 

Biorąc pod uwagę prostotę obsługi dobrym wyborem do typowo hobbystycznych prac będzie migomat. To funkcjonalny półautomat spawalniczy doskonale radzący sobie z większością nawet tych bardziej skomplikowanych zadań. Wykonywane z użyciem takiej spawarki spoiny są dobrej jakości, a wykorzystywane materiały nie zawyżają kosztów eksploatacji. 

Osobom nieco bardziej wprawionym w obsługę urządzeń spawalniczych polecić można urządzenie inwertorowe do spawania metodą MMA. Chociaż tu obsługa wymaga większej płynności, to sam proces jest dość wolny i prowadzi do uzyskania mniej estetycznych spoin, jednak o dużej wartości technicznej. Niezdecydowanym użytkownikom zalecamy przegląd modeli migomatów typu 2w1, które mogą pracować również w oparciu o metodę MMA.