Jak działa spawanie bez gazu osłonowego?
W klasycznej metodzie MIG/MAG jeziorko spawalnicze chroni gaz podawany z butli przez uchwyt i dyszę. Bez tej osłony powietrze dostaje się do ciekłego metalu, a spoina wychodzi porowata i słaba. W spawaniu bez gazu ochronę daje sam drut. Drut samoosłonowy ma w środku rdzeń z topnikiem, który w łuku spala się i wytwarza osłonę gazową, a na powierzchni spoiny tworzy warstwę żużla. Żużel chroni stygnący metal i po spawaniu trzeba go odbić.
Od angielskiego słowa „flux”, czyli topnik, wzięła się potoczna nazwa tych urządzeń: spawarki Flux. W praktyce to ten sam rodzaj sprzętu, nazywany też migomatem bezgazowym albo spawarką MIG do drutu samoosłonowego. Sama spawarka działa jak zwykły migomat: podajnik przesuwa drut przez przewód uchwytu do końcówki prądowej, a łuk jarzy się między drutem a materiałem.
Drut do spawarki bez gazu i jego dobór
Najczęstszy błąd przy pierwszym zakupie to założenie, że każdy drut rdzeniowy nadaje się do pracy bez butli. Tak nie jest. Nie każdy drut rdzeniowy jest samoosłonowy: część drutów proszkowych powstała z myślą o spawaniu w osłonie gazu i bez niej nie da poprawnej spoiny. Na opakowaniu i w karcie produktu szukaj więc wyraźnej informacji, że drut jest samoosłonowy. Druty do migomatów znajdziesz w kategorii druty spawalnicze MIG/MAG.
Średnica drutu musi pasować do tego, co obsługuje spawarka, a także do rolki podajnika i końcówki prądowej w uchwycie. Drut z rdzeniem jest bardziej miękki niż drut lity, dlatego przy zbyt mocnym docisku rolek łatwo go zgnieść. Wiele migomatów do pracy drutem samoosłonowym korzysta z rolek radełkowanych, które prowadzą drut bez spłaszczania. Zakres obsługiwanych średnic i rodzaj rolek sprawdzisz w opisie konkretnego modelu.
To, do jakiego materiału i jakiej grubości nadaje się drut, podaje producent na opakowaniu. W przypadku domowych i warsztatowych napraw najczęściej chodzi o konstrukcje stalowe: bramy, ogrodzenia, stelaże, uchwyty, elementy przyczep i maszyn rolniczych.
Gdzie sprawdzą się migomaty bezgazowe?
Największą zaletę metody widać na zewnątrz. Wiatr zdmuchuje gaz osłonowy z miejsca spawania, co przy zwykłym migomacie kończy się porowatą spoiną. Osłona wytwarzana przez drut samoosłonowy jest mniej wrażliwa na przeciągi, więc takie spawarki dobrze znoszą pracę przy płocie, na budowie, przy wiacie czy przy naprawie maszyny stojącej na podwórku.
Drugi powód jest bardziej przyziemny. Kto spawa kilka razy w roku, nie zawsze chce kupować albo dzierżawić butlę, pilnować jej napełniania i przechowywać ją w garażu. Spawarka bez gazu jest gotowa do pracy, gdy założysz szpulę drutu, przypniesz przewód masowy i ustawisz parametry. Sprawdź też w instrukcji, czy przy drucie samoosłonowym trzeba zmienić biegunowość. Mniej elementów to też mniej rzeczy do przenoszenia, kiedy trzeba dojść ze sprzętem do miejsca naprawy.
Przykład z praktyki: przy naprawie stalowej bramy na posesji, z dala od warsztatu i przy wietrze, prosty migomat bez gazu z drutem samoosłonowym wystarczy, żeby pospawać pęknięty zawias albo dospawać nowy profil. Gdy ta sama osoba ma później spawać w zamkniętym warsztacie cienkie elementy, na których ważny jest wygląd spoiny, rozsądniej wybrać model, który pracuje też z gazem osłonowym.
Ograniczenia metody, o których dobrze wiedzieć przed zakupem
Spawanie bez gazu ma swoją cenę. Po każdym ściegu na spoinie zostaje żużel, który trzeba odbić młotkiem i oczyścić szczotką, zanim położysz kolejną warstwę. Żużel, który zostanie w spoinie wielowarstwowej, powoduje wtrącenia i osłabia połączenie. Metoda daje też zwykle więcej odprysków niż spawanie w osłonie gazu, a spoina wymaga więcej obróbki, jeśli element ma ładnie wyglądać.
Topnik, który spala się w łuku, wytwarza więcej dymu niż spawanie drutem litym w gazie. W ciasnym, zamkniętym pomieszczeniu odczujesz to szybko, dlatego tę metodę częściej wybiera się do pracy na zewnątrz albo w miejscach z dobrą wentylacją. Jeśli większość pracy przypada na warsztat, a zależy Ci na czystej spoinie bez żużla, porównaj ofertę w kategorii spawarki MIG/MAG, gdzie są też urządzenia do pracy z gazem osłonowym.
Spawarki bez gazu dostępne w tej kategorii
W kategorii są zestawy kilku producentów, m.in. Weldman MINI MIG 140 Synergia i Weldman MINI MIG 160 Synergia, Sherman DIGIMIG 141 Core, Ideal Praktik MIG 140 Synergic LED oraz Spartus EasyMIG 130. Każdy z nich oferujemy jako zestaw, a jego dokładną zawartość, zakres prądu i obsługiwane średnice drutu znajdziesz w karcie produktu.
Część modeli ma w nazwie synergię. W spawarce synergicznej wybierasz rodzaj i średnicę drutu oraz grubość materiału, a urządzenie samo dobiera powiązane parametry, przede wszystkim prędkość podawania drutu i napięcie. Ty korygujesz ustawienia, jeśli łuk pracuje niestabilnie. To duże ułatwienie dla osoby, która dopiero uczy się spawać i nie ma jeszcze wyczucia, jak zmiana jednego parametru wpływa na drugi.
Porównując modele, zwróć uwagę na kilka rzeczy, które mają realny wpływ na pracę:
- zakres prądu spawania, który decyduje o tym, jak grube elementy pospawasz,
- cykl pracy, czyli przez jaką część określonego czasu można spawać danym prądem, zanim urządzenie zacznie wymagać przerwy na ostygnięcie,
- obsługiwane średnice drutu i wielkość szpuli,
- to, czy spawarka pracuje tylko drutem samoosłonowym, czy także z gazem osłonowym albo elektrodą otuloną,
- zawartość zestawu, w tym uchwyt, przewód masowy i części zapasowe.
Jeśli spawasz głównie na zewnątrz i grubszą stal, a drut z rdzeniem Ci nie odpowiada, rozważ też spawanie elektrodowe. W kategorii spawarki MMA znajdziesz urządzenia do pracy elektrodą otuloną, które również nie wymagają butli.
Bezpieczeństwo przy pracy migomatem bez gazu
Łuk przy spawaniu drutem samoosłonowym świeci tak samo intensywnie jak przy innych metodach, a odpryski i gorący żużel potrafią spaść daleko od spoiny. Spawacz pracuje w przyłbicy z odpowiednim filtrem, w rękawicach spawalniczych i w odzieży, która nie zajmie się od iskry. Przyłbice samościemniające i tradycyjne znajdziesz w kategorii przyłbice spawalnicze, a obok nich rękawice spawalnicze.
Przy odbijaniu żużla odłamki odskakują od spoiny, dlatego oczy chroni się także po zgaszeniu łuku. Dym z topnika to kolejny powód, by pracować w miejscu z dobrą wymianą powietrza. Szczegółowe wymagania dotyczące wentylacji i ochrony dróg oddechowych znajdziesz w instrukcji spawarki, w karcie drutu i w przepisach BHP obowiązujących w miejscu pracy.
Jeśli szukasz sprzętu do napraw w terenie i nie chcesz zajmować się butlą, przejrzyj zestawy w tej kategorii i porównaj ich karty produktów. Migomat bez gazu oraz drut samoosłonowy i środki ochrony do pracy z nim zamówisz w sklepie SPIDWELD.
