Przyłbica spawalnicza to rodzaj osłony, której nie powinno zabraknąć w wyposażeniu ani profesjonalisty, ani amatora czy domowego majsterkowicza. Takie akcesorium pozwala w bardzo skuteczny, a do tego dość wygodny sposób osłonić skórę twarzy oraz wzrok przed szkodliwymi czynnikami generowanymi w trakcie wykonywania prac spawalniczych. Na jaki model warto się zdecydować? Koniecznie zapoznaj się z naszym poradnikiem!

Rodzaje przyłbic

Przyłbice spawalnicze można zasadniczo podzielić na dwa rodzaje: pasywne oraz automatyczne. Na pierwszy rzut oka oba warianty są do siebie podobnie, jednak ich funkcjonalność znacznie się od siebie różni. Producenci oferują zatem modele:

  • pasywne – nakładane na głowę przed rozpoczęciem pracy, wyposażone w szybkę o niezmiennym stopniu zaciemnienia lub specjalną, ruchomą klapkę z przyciemnieniem; zastosowanie ruchomej szybki pozwala na dużo wygodniejsze używanie przyłbicy – w trakcie pracy spawacz nie musi zdejmować całej konstrukcji, a jedynie podnosi lub opuszcza zasłonę; ponieważ przyłbice pasywne zapewniają przyciemnienie na tym samym poziomie, zalecamy sprawdzić, czy ten rodzaj ochrony wzroku Ci odpowiada,

  • automatyczne – inaczej przyłbice samościemniające, których najważniejszym elementem jest filtr zapewniający automatyczne zaciemnienie (technologia Auto Darkening Filter, czyli ADF); natychmiast po rozpoczęciu spawania dochodzi do przyciemnienia filtra w taki sposób, by blask generowany przez łuk spawalniczy nie doprowadził do oślepienia operatora; po wygaszeniu łuku filtr ADF także stopniowo się rozjaśnia – a, co istotne, obszar, na którym pracuje spawacz jest przez cały czas dobrze widoczny.

Jak wygląda praca z maską pasywną?

Decydując się na maskę spawalniczą o charakterze pasywnym wybierasz najprostsze rozwiązanie o stosunkowo dużej skuteczności. Na korzyść przyłbic tego rodzaju przemawia z pewnością cena. Dobrej jakości modele dostępne są już za kilkadziesiąt złotych, w dodatku możesz dobierać szybki wymienne, które można zakładać przed wykonaniem określonych prac.

Wadą użytkowania przyłbic pasywnych jest niestety gorszy wpływ na wzrok operatora. Ponieważ szybka nie reguluje samodzielnie stopnia zaciemnienia, spawacze często skarżą się na przykre odczucie głębokiej ciemności po wygaszeniu łuku (zanim oczy przyzwyczają się do normalnego widoku mija kilka sekund). Jednocześnie w przypadku spawania generującego wyjątkowo jasny odblask łuku należy liczyć się z możliwymi niedogodnościami związanymi z bólem głowy lub oczu. Jednak w przypadku wykorzystywania migomatów czy spawarek MMA przyłbica pasywna powinna być wystarczającym elementem osłonowym.

Korzystanie z przyłbic automatycznych

Przyłbice automatyczne z funkcją samościemniania zapewnią Ci najwyższy poziom ochrony wzroku – bez względu na to, jakim urządzeniem pracujesz, czy też jaką metodę spawania stosujesz. O komfort pracy i bezpieczeństwo dbają specjalne detektory łuku, które błyskawicznie aktywują się po wykryciu zapalenia łuku i zaciemniają wizjer na poziomie dostosowanym do przebiegu prac spawalniczych.

Akcesoria tego rodzaju mogą także oferować kilka dodatkowych funkcji, w zależności od producenta czy też klasy sprzętu. Do najczęściej spotykanych opcji można zaliczyć:

  • tryb szlifowania (grind) – pozwalający na takie ustawienie filtra, by nie ulegał on zaciemnieniu – dzięki tej funkcji można za pomocą przyłbicy chronić głowę także w trakcie prac związanych ze szlifowaniem metalu, mając pełny obraz obszaru obróbki,

  • tryb opóźniający rozjaśnienie filtra (delay time) – dzięki któremu można dostosować szybkość przechodzenia filtra ADF z zaciemnienia do poziomu jasnego; ułatwia to pracę osobom z wrażliwym wzrokiem, które chcą ograniczyć ryzyko nagłego oślepienia po zakończeniu spawania,

  • tryb redukcji kąta detekcji (sensitivity) – polecany szczególnie w przypadku pracy kilku osób w tym samym miejscu, by uniknąć automatycznego zaciemnienia filtra w przyłbicy w przypadku odblasku łuku pochodzącego z sąsiedniego stanowiska,

  • tryb naturalnego koloru (true color) – funkcja, która pokazuje jeziorko spawalnicze w barwach bardzo zbliżonych do naturalnych, co jest wyjątkowo przydatne w przypadku wykonywania precyzyjnych prac spawalniczych.

Przyłbice automatyczne, chociaż droższe, są z pewnością znacznie wygodniejsze i bezpieczniejsze od modeli pasywnych. Zalecane są spawaczom pracującym profesjonalnie, obowiązkowo także w metodzie TIG. Nie da się również nie wspomnieć o możliwości stosowania ich w przypadku cięcia plazmą. Przyłbice takie, jak Sherman V4 czy V5a przystosowane są do ustawiania parametrów działania również do tego rodzaju prac.

Jednak bez względu na to, czy wybierzesz maskę pasywną, czy też automatyczną samościemniającą zawsze możesz liczyć na pełną ochronę głowy, w tym twarzy, podbródka oraz wzroku w każdej pozycji, w jakiej przeprowadzasz prace spawalnicze.

Przyłbica z nawiewem – postaw na komfortową pracę w każdych warunkach

Jeśli pracujesz naprawdę dużo i często rozważ zakup przyłbicy z funkcją nawiewu. Maski spawalnicze okrywają całą głowę (w końcu mają chronić Cię naprawdę skutecznie), co przy dłuższym spawaniu bywa bardzo niewygodne. Nawiew usprawnia wówczas wymianę powietrza, obniża temperaturę wewnątrz przyłbicy i zapobiega zawilgoceniu. W przypadku zastosowania specjalnych filtrów dochodzi również do neutralizacji szkodliwych gazów wydzielanych w trakcie prac spawalniczych, co pozwala osłonić także drogi oddechowe spawacza.

Takie urządzenia z pewnością ułatwią codzienną pracę spawaczom zawodowym, którzy pracują przez kilka godzin lub też w niekorzystnym termicznie otoczeniu. Nawiew można przy tym często ustawić w różnych kierunkach, na przykład bezpośrednio na twarz.

Do specyficznego rodzaju należą przyłbice przeznaczone do montażu na kasku ochronnym. Jest to zabezpieczenie niezbędne w przypadku realizowania prac objętych obowiązkiem noszenia osłony głowy, chociażby w trakcie spawania na dużej wysokości czy w bardzo trudnych warunkach. Przykładową przyłbicą tego typu jest model Spartus Master 201X.

Parametry przyłbic i sposób ich ustawienia

Dobór parametrów technicznych dotyczy przyłbic automatycznych, które spawacz może w wielu przypadkach spersonalizować tak, by zapewnić sobie naprawdę korzystne warunki do pracy! Wybierając maskę samościemniającą warto zwrócić uwagę na to, ile czujników zamontował producent – dwa detektory to absolutne minimum, a zastosowanie czterech znacznie podnosi jakość przyłbicy.

Filtr optyczny powinien spełniać warunki normy EN 379 i odpowiadać parametrom związanym z klasą optyczną, poziomem rozproszenia światła, różnicowaniem przepuszczalności świetlnej oraz wpływem kąta, pod którym pada światło na proces samościemnienia. Wymienione cechy powinny mieścić się w skali od 1 (najwyższa wartość) do 3 (najniższa wartość). Przyłbica z oznaczeniem 1/1/1/1 będzie zatem produktem najwyższej klasy.

Większość modeli działających automatycznie daje możliwość ustawienia poszczególnych parametrów według indywidualnych potrzeb. Najistotniejszy jest poziom zaciemnienia, który wyrażany jest w jednostkach DIN. Ustalenie wysokości tego parametru jest zależne od metody spawalniczej oraz natężenia prądu (wysokość DIN rośnie wraz ze wzrostem amperażu). Pod uwagę należy brać również rodzaj obrabianego metalu, natężenie światła w otoczeniu oraz pozycję, w jakiej będzie wykonywane spawanie. Inny poziom zaciemnienia będzie bowiem konieczny w przypadku pochylania się nad materiałem, jak i przy pracy z wyciągniętymi przed siebie rękami. Wpływ na ustawienie zaciemnienia będzie miała także ewentualna wada wzroku spawacza czy też indywidualna percepcja użytkownika.

Swoje nowe urządzenie ochronne ustawiaj zgodnie z instrukcją producenta oraz w oparciu o własne potrzeby. Nie zapomnij o prawidłowym dostosowaniu funkcji, o których już wspominaliśmy, to jest regulacji kąta detekcji oraz opóźnienia. Przyłbice automatyczne mogą mieć także różne wielkości ekranów, przez co oferują odmienne wielkości pola widzenia. Do często wykonywanych prac dobrze jest wybrać model, który gwarantuje możliwie najszerszy obraz.

Pamiętaj przy tym, że jeszcze przed rozpoczęciem pracy należy sprawdzić prawidłowość działania filtra. Najlepszym sposobem będzie skierowanie przyłbicy w kierunku ostrego źródła światła. Jeśli zauważysz, że pomimo tego filtr się nie zaciemnia, w żadnym przypadku nie używaj maski. Prawdopodobnie doszło do usterki i w tym momencie nie będzie ona w stanie zapewnić Ci odpowiedniej osłony.

Jeśli zmagasz się z wadą wzroku, możesz skorzystać z możliwości zastosowania wkładek korekcyjnych. Szybki ze szkła powiększającego pozwalają wówczas spawać bezpieczniej i zapewniają wyraźniejsze dostrzeganie detali, a to ma już wpływ na jakość wykonywanych spoin.

Wybór wcale nie taki trudny!

Wybór odpowiedniej przyłbicy spawalniczej nie jest tak naprawdę bardzo trudnym zajęciem. Przed zakupem musisz odpowiedzieć sobie na pytanie, jak często będziesz z niej korzystać, do jakich prac i z jaką metodą spawania. Im więcej czasu poświęcasz na obróbkę tego rodzaju, tym większe prawdopodobieństwo, że konieczna będzie przyłbica samościemniająca. W razie jakichkolwiek wątpliwości zawsze możesz upewnić się u doradcy, jaki model najlepiej sprawdzi się w Twoim przypadku!